In november 2025 verscheen bij nai010 uitgevers het boek Groen erfgoed in de stad. In steden treffen we vanzelfsprekend historische tuinen, parken en lanen, maar ook oude kerkhoven en begraafplaatsen. In het boek geven verschillende auteurs hun kijk op de betekenis van al dat groen. Naast groen voor ontspanning, sport of andere vormen van recreatie, was er ook groen om in te begraven. Van groene ruimten rondom kerken tot de benutting van de wallen rondom de stad. In de negentiende eeuw verschenen nieuwe begraafplaatsen buiten de stad, maar intussen zijn die begraafplaatsen vaak allang opgenomen in het stedelijk weefsel. Ze vormen vaak een onmisbare groene ruimte in een versteende omgeving.
Cover 'Groen erfgoed in de stad'
De tuinen, parken, lanen en begraafplaatsen vormen naast allerlei handige functies ook waardevolle getuigen van de geschiedenis. In het boek is onder de kop ‘Zorgen’ een compleet hoofdstuk gewijd aan funerair groen. Van eenvoudige groene ruimten naar fraaie landschappelijk ontworpen begraafplaats. Specialist funerair erfgoed Leon Bok neemt de lezer mee in een geschiedenis langs dit monumentale groen op begraafplaatsen en beschrijft hoe de ontwikkelingen in de zorg voor onze doden zich steeds verder ontwikkelde. Daarin is de groene component een steeds grotere rol gaan spelen. De ruimte die daarvoor nodig was, is door de geschiedenis steeds groter geworden en daarmee het belang van het groen. De functie van begraafplaatsen was niet gebonden aan een vaste plek. Steeds werd gezocht naar ruimte, liefst aan de rand van de stad, maar die haalde de begraafplaats telkens weer in. Dat leverde steeds een nieuwe uitdaging op totdat in de twintigste eeuw de begraafplaats onderdeel werd van een bredere stedenbouwkundige ontwikkeling. De planning was compleet met stadsgroen, een begraafplaats, vijvers en een aantrekkelijke omgeving.
Bok schrijft ook dat inmiddels het funeraire groen onder druk staat. Biodiversiteit, klimaatadaptatie en een toenemende vraag naar recreatieve ruimte kan afbreuk doen aan zowel groen als het ontwerp. Niet alle aanpassingen van gesloten begraafplaatsen in de richting van een park zijn even succesvol. Om dit goed voor elkaar te krijgen zijn er tal van voorbeelden, maar de omgang met de dood blijft toch altijd het karakter van de plek bepalen.
Het boek is een uitgave in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Met bijdragen van: Joosje van Geest, Steffen Nijhuis, Anne Wolff, Gerrit van Oosterom, Leon Bok, Lotte Dijkstra en Renske Ek. En interviews door Lenneke Berkhout met Leo Schoolkate, Nienke van Wijk, Stijn Meijs, Frank van den Brink en Deyke van Donkelaar-Jannink. Redactie: Natascha Lensvelt.
ISBN: 978-94-6208-940-2
224 pagina's
€ 34,95
Meer informatie: https://www.nai010.com/product/groen-erfgoed-in-de-stad/
