Symboliek

Het zegel van de oorspronkelijke Theosophical Society is een variant op het persoonlijke zegel van de Russische occultiste en esoterica Helena Blavatsky (1831-1891) en is opgebouwd uit verschillende symbolen die al eeuwen in gebruik zijn. Voor de theosofische beweging maken ze ‘deel uit van de universele mysterietaal die heilige waarheden van de natuur zonder woorden aan de geest kan overbrengen’. Het zegel bestaat in theosofische zin uit: de Slang met haar staart in de bek, de Swastika, de Vervlochten Driehoeken en het Geluste Kruis, Ankh of Tau.

Volgens de theosofische leer vertegenwoordigt de cirkelvormige slang de volmaking en het herstel van de universele harmonie, maar ook het grenzeloze waaruit alle manifestatie voortkomt en waarin alles weer terugkeert. In de funeraire symboliek kennen we de staartbijtende slang als ouroboros. De slang is binnen de christelijke beeldtaal alpha en omega ofwel het begin en het einde. De symboliek wijst op het feit dat alles besloten is binnen de macht van God en op de oneindigheid. De ouroboros is echter ouder dan het christendom en is als symbool al terug te vinden bij de oude Egyptenaren en Grieken.

Symbool van de rouw van de nabestaanden. Meestal betreft het een treurende vrouw. Vaak levensgroot afgebeeld, treurend over een grafsteen geleund. Vergelijk pleurants, die voorkomen op praalgraven in kerken.

Symbool van rouw en verdriet. De hangende takken symboliseren de tranenstroom die in de aarde verdwijnt. Voor de Germanen was de wilg het symbool van de dood.

De uil is in veel culturen over de hele wereld een mythologische vogel. Als nachtdier beschouwden de Kelten en Germanen als een vogel met bijzondere vaardigheden, bij de Germanen was de oehoe zelfs een grafgave. In het Oude Egypte stond een uilenhiëroglyfe voor de dood en bij de Oude Grieken en Romeinen was de oehoe een vogel van de onderwereld. De steenuil wordt vereenzelvigd met Pallas Athena, de Griekse godin van de wijsheid. 

In het Oude Testament beschouwde men uilen als onreine dieren. Voor christenen stond de uil symbool voor het idee dat de Joden niet Christus verkozen als Licht der Wereld, maar leefden in de duisternis. Ook in Midden-Amerikaanse en Afrikaanse culturen wordt de uil vaak geassocieerd met de dood, bijvoorbeeld als bewaker van het 'duistere huis van de aarde'.

Het woord urn komt van het Latijnse ‘urna’, dat afgeleid is van het werkwoord ‘urere’, dat verbranden betekent. Een urn is feitelijk een vaas of beker waarin crematieresten worden opgeslagen.

Het vierkant, de vierhoek en de kubus representeren de aarde en het aardse bestaan. Dit in tegenstelling tot de driehoek, dat het hemelse voorstelt. Het getal vier staat in verband met het universum dat zich uitstrekt in de vier hemelrichtingen. Vier is het getal van de geschapen wereld van de vier elementen, maar ook van de vier jaargetijden en de vier levenstijdperken. In Openbaringen (21:16) meet het nieuwe Jeruzalem even lang als breed als hoog.

Sommige monumenten hebben een kubus of vierkant (ruit) gedraaid met de hoeken wijzend naar boven en beneden. Dit illustreert het aardse bestaan en de richtingen van de aarde en de hemel.

Symbool van Christus omdat de beginletters van het Griekse woord voor vis, ICHTHUS, geïnterpreteerd werden als Iesous CHristos THeou (h)Uios Soter (Jezus Christus, Zoon van God en Verlosser).

Is een attribuut van de gepersonifieerde nacht. De vleermuis wordt gezien als een demonisch dier en staat voor duivel, kwaad, nacht en dood.

Vlinders zijn bekende insecten die veel aandacht krijgen vanwege hun kleurrijke en mooie uiterlijk. Bovendien zijn ze een vrolijke verschijning tijdens een wandeling, maar deze diertjes zijn ook zeer belangrijk voor de natuur en hebben een grote culturele betekenis.

Er is bewijs dat vlinders al minstens 56 miljoen jaar geleden bestonden, dus het is geen verrassing dat ze al eeuwenlang als symbool worden gebruikt in verschillende culturen over de hele wereld. 

In het algemeen zijn vogels symbool van het bovenaardse, het nauwelijks bereikbare en van de vrijheid waarnaar de ziel streeft. Sommige vogels worden ook gezien als doodsboden, bijvoorbeeld de kraai.

In het algemeen kan het symbool vuur gezien als een teken van overgang, transformatie, opstanding of reiniging.

Monogram van Christus. Het monogram is samengesteld uit de Griekse letters X (Chi) en P (Rho), die de eerste letters van 'Christus' vormen. De ovale cirkel eromheen, het ei, is het symbool van geboorte en nieuw leven. Het is tevens een verwijzing naar de opstanding van Christus. Vaak ook samen met alfa en omega. Ook wel IX als afkorting van Christus.

De zandloper duidt op het kortstondige van het leven en op het gestadig naderen van het stervensuur. Als symbool van de dood komt de zandloper voor het eerst voor in de late middeleeuwen. 

Een zeepbel is vanaf de zestiende eeuw een symbool van de vergankelijkheid. 'Homo Bulla' (de mens is een zeepbel) werd wel als grafschrift gebruikt.

De zeis is het attribuut van de dood. In de middeleeuwen wordt de dood al afgebeeld als skelet, met in de rechterhand een zeis. Dit symboliseert de onverbiddelijkheid van de dood.