De bevrijding van Nederland begon daadwerkelijk op 12 september 1944 in Mesch. De volgende dag zouden Amerikaanse troepen de aanval op Maastricht inzetten en half september waren de geallieerden opgerukt tot de Siegfriedlinie in Duitsland. De opmars stokte in Limburg echter bij Susteren. Het dorp zou een paar maanden in de frontlinie liggen, waardoor een groot deel van het noorden van de provincie bezet gebied bleef. Pas in januari 1945 zouden de geallieerde troepen doorstoten en op 10 maart was de frontlinie opgeschoven naar Düsseldorf. Hoewel Limburg op dat moment al was bevrijd, duurde de oorlog nog voort en waakzaamheid bleef dan ook geboden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vielen door de strijd aan beide zijden militaire slachtoffers. Waar er in vrijwel elke gemeente geallieerde graven zijn die ons aan onze bevrijders herinneren, zijn de Duitse graven, die er ook zijn geweest, uit beeld – en daarmee uit onze herinnering – verdwenen. Maar dat betekent niet dat ze er niet zijn. Aan de hand van het voorbeeld van vier Duitse onderofficieren die in Den Haag omkwamen bij het bombardement op Kleykamp in 1944, wordt duidelijk wat er is gebeurd in de jaren na de oorlog, toen de herinnering aan de bezetting zo ver mogelijk werd weggestopt – inclusief de graven.
Grafstenen vertellen verhalen. Soms zijn het alleen een naam en datum die vragen oproepen. Een andere keer is het de gebruikte symboliek of een tekstuele verwijzing. Zoals het geval is bij het grafmonument voor Nico Blaauboer, op 21-jarige leeftijd overleden op 22 april 1940. Nico Blaauboer ligt begraven op de gemeentelijke begraafplaats van Schagen. Wat is het verhaal achter zijn voortijdige dood?
Verscholen tussen de bomen en struiken op de Dokkumer gemeentelijke begraafplaats Damwâldsterreedsje ligt het eenvoudige, maar toch statige graf van Frans Bosmans, een Belgische soldaat die in januari 1919 overleed aan de Spaanse griep. Bosmans is één van de honderden Belgische soldaten die gedurende of kort na de Eerste Wereldoorlog in Nederland een laatste rustplaats vond.