‘hoog begaafd naar hoofd en hart’
De ondergeteekenden, allen ingezetenen van de gemeente Deventer, overtuigd van de noodzakelijkheid, dat op het voorbeeld van andere steden in ons land, ook hier de gelegenheid worde geopend, om aan meisjes een onderwijs te verschaffen, in overeenstemming met de eischen van den tegenwoordigen tijd en dat zulks zoude kunnen bijdragen tot den bloei dezer gemeente, nemen de vrijheid zich tot uwe vergadering
te wenden met het verzoek: dat zij op een niet te ver verwijderd tijdstip het onderwijs voor meisjes zoodanig regele, dat ook deze, van wege de gemeente in de gelegenheid worden gesteld om in de leervakken van het middelbaar onderwijs, ingerigt naar hare behoeften, onderwezen te worden.
een grutske Friezinne
In Sint Annaparochie bevindt zich op de Nieuwe (gemeentelijke) begraafplaats de grafkelder van de familie Wassenaar. De kelder is niet meer dan een verhoging boven het maaiveld met een hek eromheen. Aan het hek hangen aan de binnenkant, aan weerszijden, in totaal dertien bijna identieke tekstplaten van zwart marbriet, een soort ondoorschijnend glas dat rond 1900 uitgevonden was en kon dienen als vervanging van het veel duurdere marmer. In het midden ligt een afdekplaat van graniet met het opschrift ‘Grafkelder van Nanne Wassenaar gesticht 1903’. Bij eerste aanblik lijken de tekstplaten identiek, maar wie beter kijkt ziet dat dat men voor de belettering van de platen ter linkerzijde een elegante goudkleurige Jugendstil-letter gebruikt heeft, terwijl de platen aan de rechterkant een modernere zilverkleurige letter hebben. Vanwaar deze verschillen? De voormalige begraafplaatsbeheerder wist te vertellen dat rond de laatste eeuwwisseling het rechterhek bij een storm omgewaaid was, waarbij alle tekstplaten kapot waren gegaan. Ook de belettering van de nieuwe tekstplaten was volgens hem in goud uitgevoerd: het verschil in kleur zou te wijten zijn aan zon- en weersinvloeden.
In 1636 was Anna Maria van Schurman de eerste vrouw die werd toegelaten aan een Nederlandse universiteit. Het zou echter nog lang duren voordat het gewoon werd dat vrouwen ook een studie konden volgen. De Groningse Aletta Jacobs brak eind negentiende eeuw voor veel vrouwen een lans. In 1870 werd ze als eerste vrouw toegelaten aan de HBS in Sappemeer. Een jaar later werd ze toegelaten aan de universiteit van Groningen. Jacobs werd een voorvechtster van vrouwenrechten en zette zich op meerdere vlakken in voor arbeidsemancipatie.
* Amsterdam 31 augustus 1775 – † Ede 10 maart 1832
Op de Paasberg in Ede staat tegenover het mausoleum met slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog een bijzonder grafmonument voor Anna Maria Moens, kostschoolhoudster en dichteres, overleden in 1832. Anna Maria Moens werd in 1775 geboren in Amsterdam en groeide op als enig kind van Henricus Moens en Maria Margaretha Br(i)nius in een welgesteld milieu. Nadat haar vader als assurantiemakelaar voor de zeevaart failliet ging en niet veel later overleed, bleef het gezin echter achter met schulden. Haar moeder hertrouwde in 1790 en beiden verhuisden naar Hoorn. Anna Maria was als kind een goede leerling en had een talent voor taal, getuige haar latere ontwikkeling.
* Utrecht 1 augustus 1874 - † Ginneken 18 oktober 1941
Maria Isabella Françoise Waller werd geboren op 1 augustus 1874 in Utrecht als middelste kind van Mr. Theodorus Waller en Elisabeth Catharina Maria Schuller tot Peursum. Haar ouders woonden aan de Stationsstraat en vader was advocaat. De familie Waller betreft een geslacht dat in de zeventiende eeuw die naam aannam en veel bestuurders en kooplieden voortbracht.
* Hall 5 juni 1837 - † Amsterdam 24 februari 1906
Nederland is in de hele wereld bekend vanwege zijn waterwerken en de wijze waarop wij met de zee omgaan. Over de hele wereld mochten Nederlandse ingenieurs die opgedane kennis uitdragen en toepassen. Zeker in de negentiende eeuw veranderde hun werk hele landschappen. Een van hen was Cornelis Johannes van Doorn.
“ der moat goed guod levere wurde”
Er moet goede waar worden geleverd was het devies van Cornelis Johannes de Jong, achterkleinzoon van Douwe Egberts. Klantenbinding stond bij hem hoog in het vaandel. Het is een zerk op het kerkhof Joure-Westermeer die de aandacht trekt vanwege de naam Douwe Egberts. Westermeer was ooit een dorp met kerk. Het was één van de 5 kerkdorpen in Haskerland. Joure, aanvankelijk een buurtschap van Westermeer, nam echter in belangrijkheid en grootte zodanig toe, dat Westermeer op zijn beurt een buurtschap werd van Joure. Wat herinnerde aan het dorp was nog slechts het kerkhof met de 13e eeuwse toren. De kerk werd in de 18e eeuw afgebroken na jaren van verval.
* Helder 28 januari 1847 – † Helder 19 april 1928
Theodorus Rijkers heeft vrijwel zijn hele leven in dienst gesteld van het redden van drenkelingen. Bij nacht en ontij, storm en regen, geen zee ging te hoog om zijn levensreddend werk te verrichten. In vroeger jaren werd onder zijn commmando met 10 man naar het in nood verkerende schip geroeid. Later, in 1910, werd de met mankracht voortbewogen reddingvlet vervangen door een gemotoriseerde reddingsboot.
* Blitar, Kediri, Java 6-4-1890 - † New York 23-12-1939
De naam Fokker is wereldberoemd, zeker in de vliegtuigindustrie. Maar wereldberoemd of niet, tegenwoordig is de naam Fokker synoniem voor de teloorgang van een industrietak. Einde twintigste eeuw werd het bedrijf Fokker failliet verklaard. Delen van het bedrijf maakten een doorstart, maar aan een periode van bijna negentig jaar vliegtuigbouw in Nederland kwam een eind. De grote bloei van het bedrijf lag misschien wel al ver voor de Tweede Wereldoorlog, toen de naamgever Anthony Fokker de Nederlandsche Vliegtuigenfabriek oprichtte. De net opgerichte Koninklijke Luchtvaart Maatschappij was een belangrijke afnemer. Maar ook toen ging het al met vallen en opstaan. Anthony Fokker zelf was een pionier. Zijn vliegtuig ‘De Spin’, gebouwd in 1911, werd wereldberoemd. In de beginjaren was hij vooral succesvol in Duitsland. Door hem gebouwde vliegtuigen als de Fokker D.VII beheersten het luchtruim aan het eind van de Eerste Wereldoorlog. De oorlog die Fokker roem bracht en niet te vergeten een enorm kapitaal. Maar Fokker bleef een ondernemer. Zijn leven lang, al zou hij niet bijzonder oud worden.
* Utrecht 13 januari 1818 - † Amsterdam 20 februari 1900
Het graf van Johanna Elisabeth Sophia Otter-Knoll op begraafplaats Zorgvlied is een rijksmonument, gesigneerd door de beeldhouwer G.W. Harmsen. Het bestaat uit een massief marmeren blok met familiewapens en palmtakken. Bovenop staan twee engelen die een guirlande vasthouden, hun elkaar rakende vleugels naar boven gericht. Er staan vier zuilen om het monument, geïnspireerd op de Ionische stijl, met in reliëf vergankelijkheidssymbolen: de gevleugelde zandloper, de ouroboros (staarteter, de slang die in zijn staart bijt, symbool van de cyclische aard van de natuur), schelpen, omgekeerde fakkel, papaverbollen, eikeltjes en vlinders. De namen van Elisabeth en haar twee echtgenoten staan op een marmeren plaat vermeld. Aan de voorkant tegels in zwart-wit blokpatroon. Elisabeth heeft elf jaar voor haar dood plek 37A van Zorgvlied - eigenlijk waren het vier plekken – gekocht en heeft zich daarna beziggehouden met het laten bouwen van het monument. (Tegenwoordig: wijknaam 1.3. Zocher-Rechts, Grafnummer: OI-37A)